2019 წლის ივლისის თვეში 30% წილის მფლობელმა ფიზიკურმა პირმა, რომელიც ამ წილს ფლობს 2007 წლიდან (შეძენის ფასი – უმნიშვნელოა), იყიდა ამავე კომპანიის სხვა პარტნიორისაგან 30% (190 000 ლარად) და გახდა 60% წილის მფლობელი. 2020 წლის ივნისის თვეში გაყიდა 30% 150000 ლარად იგივე პარტნიორზე, ანუ მოხდა წილის დაბრუნება და მას წილი ისევ გაუხდა 30%.
ახლა, 2021 წლის იანვრის თვეში, ეს ფიზიკური პირი ყიდის დარჩენილ თავის კუთვნილ 30% წილს 200000 ლარად. დაიბეგრება თუ არა საშემოსავლო გადასახადით?
შპს-მ (მე-4 კატეგორიის საწარმოა, დღგ-ის გადამხდელი) Microsoft-ისაგან შეიძინა საოპერაციო სისტემა „Windows 10“ – 1290 ლარად. შპს შემდგომში გაყიდვებში გამოიყენებს ამ საოპერაციო სისტემას: კომპიუტერებისა და ნოუთბუქების პროგრამულ უზრუნველყოფაში. რა ვალდებულებები ეკისრება შპს-ს ბიუჯეტის წინაშე? გთხოვთ, მიგვითითოთ ბუღალტრული გატარება – Windows 10-ის მიღება დარიცხული ვალდებულებებით. „Microsoft“-ის რეზიდენტობის ცნობა არ გვაქვს.
1) ძალაშია თუ არა 1725-ე „მენუალი“ მზესუმზირის ან სოიოს შროტთან მიმართებითაც? 2) რამე ხომ არ შეცვალა მოგების გადასახადით დაბეგვრის „ესტონური მოდელის“ შემოღებამ?
საქართველოს საწარმო, რომელიც დაბეგვრის ესტონურ მოდელზეა, შემდგომი რეალიზაციის მიზნით ახორციელებს საქონლის (სოფლის მეურნეობის პროდუქცია) იმპორტს აზერბაიჯანული კომპანიიდან DAP TBILISI პირობით (ანუ აზერბაიჯანელი გეზამდე მოიტანს თავისი რისკითა და ხარჯებით). საქონელი გადმოდის საქართველოს საკუთრებაში, როცა დასრულდება ტრანსპორტირება თბილისი-გეზში. აზერბაიჯანელ მიმწოდებელთან გაფორმებულია საქონლის შესყიდვის ხელშეკრულება ფასფორმირების შემდეგი პირობით:
– საქონლის იმპორტისას მიმწოდებელი აზერბაიჯანული კომპანია მყიდველ ქართულ საწარმოს წარმოუდგენს ინვოისს, სადაც საქონელი მოცემული იქნება ე.წ. შესყიდვის პირველადი ფასით. მაგალითისთვის – 1 ლარი ერთეულზე. ეს ფასი გამოიყენება ძირითადად საქონლის იმ ნაწილის საკომპენსაციო თანხის განსაზღვრისათვის, რომელიც არ გაიყიდება, არამედ გაუვარგისდება ამა თუ იმ მიზეზით.
– ქართული საწარმო იმპორტირებულ ამ საქონელს გაყიდის საქართველოში იმ პირობით, რომ ერთეულზე უნდა მიიღოს 0.20 ლარიანი მოგება (იგულისხმება მოგება უშუალოდ რეალიზაციის ამ კონკრეტული ოპერაციიდან), ხოლო ამონაგების დანარჩენ ნაწილს, როგორც იმპორტირებული საქონლის საბოლოო ფასს, გადაუხდის აზერბაიჯანულ კომპანიას.
მაგალითისთვის: იმპორტირებული საქონელი, რომლის თავდაპირველი შესყიდვის საინვოისე ფასი 1 ლარია, საქართველოში თუ გაიყიდა 1.50 ლარად, ქართული კომპანია იტოვებს 0.20 ლარს თავისთვის, ხოლო 1.30 ლარს უხდის არარეზიდენტს, როგორც ეს ხელშეკრულებაში წერია (მიუხედავად იმისა, რომ პირველად ინვოისში დაფიქსირებულია ფასი 1 ლარი) და პირიქით, თუკი ასეთი საქონელი გაიყიდება 0.90 ლარად, მაშინ ქართულ საწარმოს კვლავ დარჩება 0.20 ლარი, ხოლო უცხოელი მიმწოდებელი მიიღებს 0.70 ლარს, როგორც საქონლის საბოლოოდ ფორმირებულ ფასს.
– საქონლის იმპორტის შემდეგ ამ საქონელთან დაკავშირებული ყველა რისკი გადმოსულია მყიდველ საწარმოზე (მ.შ. მისი დაზიანების, შრობის, დაკარგვის ან სხვა მიზეზით გაუვარგისების) და იგი არ ექვემდებარება უკან დაბრუნებას;
– მიმწოდებელ აზერბაიჯანულ საწარმოს არ გააჩნია ამ საქონლის მიწოდებასთან ან/და მის შემდგომ რეალიზაციასთან დაკავშირებული რაიმე სახის ვალდებულებები (გარდა მიწოდებისას საქონლის ხარისხთან დაკავშირებით ზოგადი ვალდებულებისა);
– აზერბაიჯანულ საწარმოს მხოლოდ აქვს უფლება მიიღოს ზემოთ აღწერილი სქემით დაფიქსირებული საბოლოო ფასი, და ამ ფასის სისწორეში დასარწმუნებლად შეუძლია გაეცნოს ქართული კომპანიის რეალიზაციის დოკუმენტებს.
ამ პირობებში:
ა) რა ღირებულებით უნდა გაფორმდეს (როგორ უნდა განბაჟდეს) საქონელი და რა თანხიდან უნდა გაანგარიშდეს საბაჟო გადასახდელები? წარმოიქმნება თუ არა საბაჟო დეკლარაციის დაზუსტების აუცილებლობა საბოლოოდ ინვოისისგან განსხვავებული შესყიდვის ფასის ფორმირებისას? და
ბ) რა წესით დაიბეგრება საქართველოში (ან დაიბეგრება თუ არა საერთოდ) პირველადი საინვოისე ფასისგან განსხვავებული თანხა, რომელსაც დამატებით გადავუხდით ან დავაკლებთ აზერბაიჯანელ მიმწოდებელს საბოლოო ანგარიშსწორებისას?
სს-ს სურს შეიძინოს შპს-ის 100% წილი. ამ სს-ის და შპს-ის მფლობელები მეუღლეები არიან. ორივე კომპანია – მოგების გადასახადით დაბეგვრის „ესტონურ“ მოდელზეა. 1) რა სამართლებრივი პროცედურებია საჭირო სს-ის მხრიდან, რომ ამ შპს-ის წილი შეიძინოს? 2) სავალდებულოა თუ არა შპს-ის (როგორც კომპანიის) ღირებულების შეფასება აუდიტორის (ან შემფასებლის) მიერ წილის ყიდვა-გაყიდვისთვის?
