საინტერესო კითხვები

ფაქტობრივი გარემოება: შპს აპირებს განახორციელოს ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში მომსახურების გაწევა, კერძოდ: ზოგადი სამედიცინო პრაქტიკის საქმიანობები; ამბულატორია; ოჯახის ექიმების, სპეციალისტების მომსახურება; ასევე კოვიდ-19 ტესტირება/ვაქცინაცია. როგორც ჩვენთვის ცნობილია, ლიცენზირებას ექვემდებარება მხოლოდ: სასწრაფო სამედიცინო დახმარება, სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზა, სასამართლო-ფსიქიატრიული ექსპერტიზა, პათოლოგანატომიური საქმიანობა და საწარმოო ტრანსფუზიოლოგიის საქმიანობა. ხოლო რაც შეეხება ამბულატორიულ საქმიანობას, მოქმედი კანონმდებლობით („მაღალი რისკის შემცველი სამედიცინო საქმიანობის ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 22 ნოემბრის №359 დადგენილება) მოეთხოვება მხოლოდ შეტყობინების გაგზავნა სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტოში. ჩვენი კითხვებია: 1) რამდენად სწორად ვართ ინფორმირებული აღნიშნულ საკითხებთან მიმართებით? 2) ჩაითვლება თუ არა საკმარისად მხოლოდ „სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტოში“ გაგზავნილი შეტყობინება, რომ ვასრულებთ სამედიცინო საქმიანობას? 3) დამატებული ღირებულების გადასახადის მიზნებისთვის გათავისუფლებულია თუ არა, ჩათვლის უფლების გარეშე, ზემოაღნიშნული საქმიანობები: ამბულატორია; ოჯახის ექიმების, სპეციალისტების მომსახურება; ასევე კოვიდ-19 ტესტირება/ვაქცინაცია, მიუხედავად იმისა, რომ არ ვფლობთ ლიცენზირების უფლებას (რადგან არც მოგვეთხოვება)? 4) კოვიდ-19 ტესტირება/ვაქცინაცია ჩაითვლება თუ არა სამედიცინო საქმიანობად და აღნიშნული მომსახურება გათავისუფლდება თუ არა დღგ-ისაგან, ჩათვლის უფლების გარეშე? 5) ქონების გადასახადის მიზნებისთვის, ზემოაღნიშნული საქმიანობების ფარგლებში მომსახურების გაწევისას გამოყენებული მოძრავი ძირითადი საშუალებები არის თუ არა გათავისუფლებული ქონების გადასახადისგან? 6) რა დოკუმენტაცია/უფლება არის საჭირო, რომ პირი ჩაითვალოს სამედიცინო დაწესებულებად?

კომპანიამ 2014-2017 წლებში საქართველოს საბაჟოზე შემოიყვანა მძიმე ტექნიკა. საბაჟო დღგ არ არის გადახდილი, რადგან იმპორტის დროს სარგებლობდა დაშვებული შეღავათებით (კომპანია იყო BP-ის ქვეკონტრაქტორი). ტექნიკა არ არის შემოყვანილი დროებით რეჟიმში და დღეს არ არის საჭირო საბაჟო დღგ-ის გადახდა. კომპანია ამჟამად აპირებს შემოყვანილი ტექნიკის საქართველოში რეალიზაციას. მაინტერესებს, საჭიროა თუ არა საბაჟოზე ახალი განბაჟება, საბაჟო დღგ-ის გადახდა? ასეთ შემთხვევაში საგადასახადოსთან მჭირდება რამის შეთანხმება (მხოლოდ ს/ზ-ის და დღგ-ის ა/ფ-ის გამოწერას არ ვგულისხმობ)? მყიდველ კომპანიაზე ტექნიკის გადასაფორმებლად რა დამატებითი პროცედურები მჭირდება?

გთხოვთ, განიხილოთ კითხვის ოთხი ვარიანტი: 1) ფიზიკურ პირს მფლობელობაში აქვს ორი ბინა. ერთი მათგანი ერგო მემკვიდრეობით, მეორე კი შეძენილია 15 წლის წინ. 2022 წელს ფიზიკურმა პირმა გაყიდა ორივე ბინა, სანაცვლოდ იყიდა ორი ბინა (არაკომერციული, პირადი მოხმარებისთვის) და ასევე შეიძინა აგარაკი; 2) ფიზიკურ პირს მფლობელობაში აქვს ორი ბინა, ერთი მათგანი ერგო მემკვიდრეობით, მეორე კი შეძენილია 15 წლის წინ. 2022 წელს ფიზიკურ პირმა გაყიდა ორივე ბინა, სანაცვლოდ იყიდა ორი ბინა და ასევე შეიძინა აგარაკი. შეძენილი ბინებიდან ერთი პირადი მოხმარებისთვისაა, ხოლო მეორე – კომერციული მიზნებისთვის; 3) ფიზიკურ პირს მფლობელობაში აქვს ერთი ბინა, რომელიც შეიძინა 15 წლის წინ. 2022 წელს ფიზიკურ პირმა გაყიდა ბინა, სანაცვლოდ იყიდა ორი ბინა (არაკომერციული, პირადი მოხმარებისთვის) და ასევე შეიძინა აგარაკი; 4) ფიზიკურ პირს მფლობელობაში აქვს ერთი ბინა, რომელიც შეიძინა 15 წლის წინ. 2022 წელს ფიზიკურ პირმა გაყიდა ბინა, სანაცვლოდ იყიდა ორი ბინა და ასევე შეიძინა აგარაკი. შეძენილი ბინებიდან ერთი პირადი მოხმარებისთვისაა, ხოლო მეორე კომერციული მიზნებისთვის. რა გადასახადებით დაიბეგრება ფიზიკური პირი თითოეულ შემთხვევაში?

„აუდიტი, აღრიცხვა, ფინანსების“ 2021 წლის №11(263) ნომერში, ჩვენ მიერ დასმულ კითხვაზე, გვ. 41 („იურიდიული პირის საქმიანობაა სამშენებლო ბიზნესი...“) მოწერილ პასუხში თანამშრომელი ჩაითვალა ურთიერთდამოკიდებულ პირად. ჩვენი მოსაზრებით, ურთიერთდამოკიდებულ პირად უნდა ჩავთვალოთ სსკ მე-19 მუხლის მიხედვით ის, ვისაც კომპანიასთან აქვს (ან ვისთანაც კომპანიას აქვს) განსაკუთრებული ურთიერთობა, ხოლო ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტში ვფიქრობთ საუბარია დირექტორზე და მის უშუალოდ დაქვემდებარებულ პირზე, ხოლო შპს-ისთვის თანამშრომლები (გარდა იმისა, ვინც საწარმოს კონტროლს ახორციელებს) არ ჩაითვლება ძირითად შემთხვევაში (ამავე მუხლის გათვალისწინებით) ურთიერთდამოკიდებულ პირად. შესაბამისად, თანამშრომელზე არ გავრცელდება „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ ფინანსთა მინისტრის ინსტრუქციის 29-ე მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევები. თქვენი აზრით, კომპანიის მიერ დაქირავებული პირი (თანამშრომელი) ყველა შემთხვევაში ითვლება ურთიერთდამოკიდებულ პირად ამ კომპანიისთვის? გვაინტერესებს თქვენი მოსაზრება ამასთან დაკავშირებით.

სააქციო საზოგადოებამ მისი 100%-იანი წილობრივი მონაწილეობით საქართველოში დააფუძნა შპს, რომლის საწესდებო კაპიტალში შეიტანა საზოგადოების საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება მისი საბაზრო ღირებულებით. ამ ქონების საბაზრო ღირებულება დადგინდა სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროს მიერ. ასევე ამავე სააქციო საზოგადოებამ შეაფასებინა შემფასებელს თავისი 1 აქციის საბაზრო ღირებულება. რაც შეეხება ოპერაციის შინაარსს, სააქციო საზოგადოების მიერ უნდა მოხდეს მისი რეზიდენტი ფიზიკური პირი აქციონერისგან (რომელიც აქციებს ფლობს 2 წელზე მეტ ხანს) საკუთარი აქციების გამოსყიდვა. ცხადია, ამ შემთხვევაში სააქციო საზოგადოებას მისი აქციათა გამოსყიდვიდან გამომდინარე ამ აქციონერის მიმართ გაუჩნდება თანხის გადახდის ვალდებულება და ამ თანხის გადახდის სანაცვლოდ მას გადასცემს ზემოაღნიშნულ შპს-ში სააქციო საზოგადოების 100% წილს. გამოსყიდული აქციების და სანაცვლოდ გადაცემული შპს-ის წილის საბაზრო ღირებულება ერთმანეთის ტოლია. გთხოვთ გვაცნობოთ, რა სახის დაბეგვრა შეიძლება წარმოიშვას ამ შემთხვევაში?

ჩვენი შპს არის მესამე ზომითი კატეგორიის საწარმო, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული ვართ. ვიყენებთ მსს ფასს-ს. ბოლო რამდენიმე წელიწადია დაკავებული ვართ უძრავი ქონების იჯარით გაცემით, რაც იბეგრება დღგ-ით. სხვა ეკონომიკურ საქმიანობას არ ვეწევით. შესაბამისად, ყველა გაწეული ხარჯი უკავშირდება ამ საქმიანობას. თუმცა ასევე გვაქვს წარსულ წლებში გაცემული დიდი ოდენობით ერთი პროცენტიანი სესხი სხვა შპს-ზე, რომელსაც ყოველწლიურად ერიცხება პროცენტი. რადგან სესხის თანხა დიდია, ისე მოხდა, რომ 2021 წელს დარიცხული საპროცენტო შემოსავლის თანხა აჭარბებს წლის საიჯარო შემოსავლებს. გვეკუთვნის თუ არა დღგ-ის სრული ჩათვლა 2021 წელს?