1) ბლოკის ერთეულის წარმოებისთვის საჭირო მასალების დანახარჯების მოცულობა 100%-ში ან შემდგომ უკეთესი ხარისხის ბლოკის მისაღებად მასალების დანახარჯების ცვლილება 100%-ში საწარმოს ადმინისტრაციის გადასაწყვეტია თუ უნდა შევუთანხმოთ ვინმეს?
2) წარმოებული ბლოკის ხარისხის ან უსაფრთხოების შესატყვისობა გარკვეულ მოთხოვნებთან როგორ დავადგინოთ, არსებობს რამე სტანდარტი თუ უნდა მოვიწვიოთ ვინმე?
3) გთხოვთ მიგვითითოთ, ხომ არ არის სიახლე წარმოებაში წუნდებული პროდუქციის ან მასალების ბუნებრივი დანაკარგების და სხვა სახის დანაკარგების ხარჯად აღიარებაში?
შპს X-მა შეიძინა ძირითადი საშუალება – ტექნიკა 2015 წლის იანვარში 100000 ლარად, რომელსაც სასარგებლო მომსახურების ვადად განუსაზღვრა 5 წელი. 2019 წლის ბოლოს ტექნიკის ღირებულება ამოიწურა და დარჩა ნული, მაგრამ ტექნიკა ისევ მუშა მდგომარეობაშია.
საწარმომ 2020 წლის იანვარში ტექნიკა შეაფასებინა ექსპერტს და მისი ღირებულება არის 42000 ლარი.
1) როგორ მოვიქცე: 2150-ის ანგარიშზე მიზის 100000 ლარი, ხოლო 2250-ის ანგარიშზე – 100000 ლარის ცვეთა. ეს ანგარიშები უნდა გადაიფაროს ერთმანეთში თუ რჩება ბალანსში ჩვეულებრივ?
2) რა გატარება უნდა გავუკეთო შეფასების ღირებულებას, რომელიც არის 42000 ლარი და აფასებულ ძირითად საშუალებას ცვეთა თუ ერიცხება? თუ მხოლოდ ქონების გადასახადს ვიხდით?
თქვენი ჟურნალის 2019 წლის ნოემბრის ნომერში გამოქვეყნებული პასუხის მიხედვით, პროდუქციის პირვანდელი სახის ცვლილება საგადასახადოს მოწვევის გარეშე – უკვე დარღვევაა. ამასთან დაკავშირებით გვინდა შევნიშნოთ:
რამდენად მისაღებია ის მოსაზრება, რომ პროდუქციის გახსნა მოხდა მისი შემდგომი ხელახალი გადამუშავების (განახლების/გაუმჯობესების) მიზნით, მაგრამ არ გამოვიდა და იძულებული ვხდებით გავანადგუროთ?
შესაძლოა ასეთი არგუმენტი არასერიოზულად მოგეჩვენოთ, მაგრამ იმის გათვალისწინებით, რომ კომპანია დამწყებია (სტარტაპია), ხშირია საცდელი პროცესები პროდუქციის ხარისხის ასამაღლებლად.
უცხოელს სურს შეიძინოს ბინა და შემდგომ გააქირავოს. გვაინტერესებს, რა შეღავათები არსებობს როგორც ფიზიკური, ასევე იურიდიული პირისთვის და ყველა გადასახადი, რაც მოუწევს ორივე შემთხვევაში.
ფიზიკურმა პირმა მიწის ნაკვეთი შეიძინა 100 000 ლარად. 9 თვის შემდეგ, მან ის აჩუქა თავის ძმას, რომელმაც ჩუქებიდან 1 კვირაში გაყიდა 180 000 ლარად (რაც მიწის ნაკვეთის მიახლოებითი საბაზრო ფასია გაყიდვის მომენტში). არცერთი ინდმეწარმედ რეგისტრირებული არ არის.
გთხოვთ მიპასუხოთ, რაიმე დაბეგვრას თუ გამოიწვევს აღნიშნული ოპერაციები? დადებითი პასუხის შემთხვევაში გთხოვთ, აღნიშნოთ კანონმდებლობის შესაბამისი მუხლები.
საქართველოს საწარმოს, სააქციო საზოგადოებას, გამოშვებული აქვს 1000 აქცია, რომლის მფლობელია ორი რეზიდენტი ფიზიკური პირი. ამ სს-ს 2018 წლის დასაწყისში გაუნაწილებელი მოგება არ ჰქონდა, თუმცა წარმატებული საქმიანობის შედეგად მიიღო მოგება და უკვე 2018 წლის ბოლოს ბალანსში დაუფიქსირდა გაუნაწილებელი მოგება 20000 ლარი, რომლიდანაც 10000 ლარი არის დაბეგვრისგან გათავისუფლებული საქმიანობიდან მიღებული, ხოლო მეორე 10000 ლარი – ჩვეულებრივი საქმიანობიდან.
2019 წლის პირველ 6 თვეში საწარმომ ასევე მიიღო 5000 ლარი შუალედური მოგება – ესეც გათავისუფლებული საქმიანობიდან, ანუ ამ მომენტისათვის მთლიანი გაუნაწილებელი მოგება შედგებოდა 20000+5000=25000 ლარისგან, რომლიდანაც 15000 ლარი არის გათავისუფლებული საქმიანობიდან მიღებული.
1 ივლისს აქციონერებმა მიიღეს ორი ასეთი გადაწყვეტილება შესაბამისი რიგითობით:
1) პირველი გადაწყვეტილებით, 2018 წლის 20000 ლარი მოგებიდან: გათავისუფლებული 10000 ლარი გაანაწილეს დივიდენდად, ხოლო მეორე 10000 ლარი ჩააბრუნეს სს-ის კაპიტალში დაბეგვრის გარეშე, იმ მოტივით, რომ სსკ 98(1) მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად:
„2. განაწილებულ მოგებად არ ითვლება:
ბ) საწარმოს პარტნიორზე განხორციელებული გადახდა ამავე საწარმოს აქციის/წილის საკუთრებაში გადაცემით...“
აქციების ემისია შესაბამის რეგისტრატორთან დარეგისტრებული არ არის.
2) მეორე გადაწყვეტილებით: გაანაწილეს დივიდენდად 2019 წლის გათავისუფლებული შუალედური 5000 ლარიანი მოგებაც.
აქციონერთა ზემოთ აღწერილი გადაწყვეტილებები დადოკუმენტირებულია აქციონერთა კრების ოქმების სახით.
ვინაიდან ახალი აქციების გამოშვება არ მომხდარა, ამ 10000 ლარის მოგების კაპიტალში გადატანისას მაინც ჩაითვლება რომ ეს დივიდენდები გადახდილია „აქციის/წილის საკუთრებაში გადაცემით“? არის თუ არა რისკი, რომ საგადასახადო ორგანომ იმსჯელოს და თქვას: ვინაიდან ამ დივიდენდების სანაცვლოდ აქციონერებს ახალი აქციები არ მიუღიათო, არ არის დაკმაყოფილებული 981 მუხლის მეორე ნაწილის „ბ“ პუნქტიო („აქციის საკუთრებაში გადაცემით“) და ეს 10000 ლარი (რომელიც ჩვეულებრივი საქმიანობიდანაა მიღებული) დაბეგროს მოგების გადასახადით „ესტონური მოდელის“ შესაბამისად, როგორც „დასაბეგრი მოგების განაწილება“?
იურისტის განმარტებით, ისეთი შეზღუდვა, რომ სააქციო საზოგადოებაში აქციონერებს არ შეუძლიათ საწარმოს კაპიტალის გაზრდა ახალი აქციების ემისიის გარეშე – არ არსებობს. მკაფიოდ აღწერილი არაა, მაგრამ კანონი ამას არ კრძალავსო, რომ აქციონერებმა მოიტანონ დამატებითი ინვესტიცია და გაზარდონ საზოგადოების კაპიტალი, ისე რომ ახალი აქციები არ იქნას გამოშვებული.
