შპს-მ, რომელიც აწარმოებს საცხოვრებელი სახლის მშენებლობას შემდგომი რეალიზაციისთვის, მიწის ნაკვეთი შეიძინა ფიზიკური პირიდან იმ პირობით, რომ ამ ფიზიკურ პირს სანაცვლოდ გადასცემს საცხოვრებელ ფართს შეთანხმების საფუძველზე.
1) არის თუ არა ეს ბარტერი?
2) ამ შემთხვევაში წარმოექმნება თუ არა შპს-ს დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაცია და თუ წარმოექმნება, მაშინ როგორ განისაზღვრება დასაბეგრი თანხა?
დეველოპერმა გააფორმა მიწის ერთ-ერთ მეპატრონე ფიზიკურ პირთან ხელშეკრულება უძრავი ქონების ნასყიდობისა და უძრავი ქონების წინარე ნასყიდობის შესახებ, სადაც ერთ-ერთი მუხლი შემდეგნაირად არის ჩამოყალიბებული:
დეველოპერი საკუთრებაში გადასცემს პირველ მხარეს 400 კვ/მ ფართს შავი „კარკასის“ მდგომარეობით, გადასაცემი ფართის საერთო ფართობის 50%-ს A კორპუსში, ხოლო დარჩენილ 50%-ს ანუ 200 კვ/მ საცხოვრებელ ფართს – B კორპუსში. განშლის შედეგად დადგინდა, რომ ფიზიკური პირი მიიღებს 6 საცხოვრებელ ბინას A და B კორპუსში.
დეველოპერ კომპანიას, გარდა ამ სამშენებლო ობიექტისა, ცალკე აქტივად აქვს 45 კვ/მ საცხოვრებელი ბინა (თეთრი კარკასით და საყოფაცხოვრებო ინვენტარით), რომელიც შეიძინა 1 კვ/მ 1000 ამერიკულ დოლარად, რომელიც სხვა ლოკაციაზე მდებარეობს. დეველოპერსა და ფიზიკურ პირს შორის შედგა შეთანხმება, რომ დეველოპერმა ფიზიკურ პირს სამშენებლო კორპუსში გადასაცემი აღნიშნული 6 ბინიდან რომელიღაც 2 ბინის სანაცვლოდ გადასცეს და საკუთრებაში გადაუფორმოს ის 45 კვ/მ ბინა და ამ 2 ბინაზე გაუქმდეს წინარე ნასყიდობის უფლება.
კითხვები შემდეგია:
1) დეველოპერმა ფიზიკურ პირზე გადაცემული ეს საცხოვრებელი ბინა 1 კვ/მ რა თანხით უნდა დაბეგროს?
2) დეველოპერის მიერ აუცილებლობას ხომ არ წარმოადგენს, ქონება შეაფასებინოს შესაბამის უწყებას საბაზრო ფასის განსაზღვრის მიზნით?
3) ზემოთ ხსენებული ოპერაციით რაიმე კანონდარღვევასთან ხომ არ გვაქვს საქმე?
1) ბლოკის ერთეულის წარმოებისთვის საჭირო მასალების დანახარჯების მოცულობა 100%-ში ან შემდგომ უკეთესი ხარისხის ბლოკის მისაღებად მასალების დანახარჯების ცვლილება 100%-ში საწარმოს ადმინისტრაციის გადასაწყვეტია თუ უნდა შევუთანხმოთ ვინმეს?
2) წარმოებული ბლოკის ხარისხის ან უსაფრთხოების შესატყვისობა გარკვეულ მოთხოვნებთან როგორ დავადგინოთ, არსებობს რამე სტანდარტი თუ უნდა მოვიწვიოთ ვინმე?
3) გთხოვთ მიგვითითოთ, ხომ არ არის სიახლე წარმოებაში წუნდებული პროდუქციის ან მასალების ბუნებრივი დანაკარგების და სხვა სახის დანაკარგების ხარჯად აღიარებაში?
შპს X-მა შეიძინა ძირითადი საშუალება – ტექნიკა 2015 წლის იანვარში 100000 ლარად, რომელსაც სასარგებლო მომსახურების ვადად განუსაზღვრა 5 წელი. 2019 წლის ბოლოს ტექნიკის ღირებულება ამოიწურა და დარჩა ნული, მაგრამ ტექნიკა ისევ მუშა მდგომარეობაშია.
საწარმომ 2020 წლის იანვარში ტექნიკა შეაფასებინა ექსპერტს და მისი ღირებულება არის 42000 ლარი.
1) როგორ მოვიქცე: 2150-ის ანგარიშზე მიზის 100000 ლარი, ხოლო 2250-ის ანგარიშზე – 100000 ლარის ცვეთა. ეს ანგარიშები უნდა გადაიფაროს ერთმანეთში თუ რჩება ბალანსში ჩვეულებრივ?
2) რა გატარება უნდა გავუკეთო შეფასების ღირებულებას, რომელიც არის 42000 ლარი და აფასებულ ძირითად საშუალებას ცვეთა თუ ერიცხება? თუ მხოლოდ ქონების გადასახადს ვიხდით?
თქვენი ჟურნალის 2019 წლის ნოემბრის ნომერში გამოქვეყნებული პასუხის მიხედვით, პროდუქციის პირვანდელი სახის ცვლილება საგადასახადოს მოწვევის გარეშე – უკვე დარღვევაა. ამასთან დაკავშირებით გვინდა შევნიშნოთ:
რამდენად მისაღებია ის მოსაზრება, რომ პროდუქციის გახსნა მოხდა მისი შემდგომი ხელახალი გადამუშავების (განახლების/გაუმჯობესების) მიზნით, მაგრამ არ გამოვიდა და იძულებული ვხდებით გავანადგუროთ?
შესაძლოა ასეთი არგუმენტი არასერიოზულად მოგეჩვენოთ, მაგრამ იმის გათვალისწინებით, რომ კომპანია დამწყებია (სტარტაპია), ხშირია საცდელი პროცესები პროდუქციის ხარისხის ასამაღლებლად.
