წარმოვადგენთ რეზიდენტ, „ესტონურ მოდელზე“ მყოფ მე-3 კატეგორიის შპს-ს. აღრიცხვას ვაწარმოებთ მსს ფასს-ით. საქმიანობის სფეროა ექსპედიტორობა. მსს ფასს-ის მოდული 23-ის შესაბამისად, დამკვეთებთან ურთიერთობაში ვართ მარწმუნებელი და არა რწმუნებული საწარმო. 2020 წელთან მიმართებაში პირველად გვიწევს ფინანსური ანგარიშგების გამოქვეყნება.
გვაქვს ასეთი სიტუაცია: 2019 წლის დეკემბრის თვეში მივიღეთ შეკვეთა საექსპედიტორო მომსახურებაზე. ამ მომსახურების გაწევა დავიწყეთ დეკემბერშივე და დავასრულეთ 2020 წლის იანვარში. ჩვენი ინვოისი და მიღება-ჩაბარების აქტი დამკვეთს სრულ თანხაზე წარვუდგინეთ 2020 წლის იანვარში. ჩვენ მიერ კი აღნიშნული მომსახურების გასაწევად საჭირო ხარჯების ნაწილი გაწეულ იქნა 2019 წლის დეკემბერში, ხოლო ნაწილი – 2020 წლის იანვარში. ამ შემთხვევაში რომელი წლის – 2019-ის თუ 2020-ის, ფინანსურ ანგარიშგებაში უნდა გავითვალისწინოთ აღნიშნული ხარჯები და შემოსავალი და როგორ?
მაღალმთიან რეგიონში მიმდინარე სამუშაოებისათვის გვყავს აყვანილი მომსახურების გამწევი ფიზიკური პირები, რომელთაც ვურიცხავდი საშემოსავლოს ჩათვლით მიღებულ სარგებელს. თუმცა, ახლა გავიგეთ, რომ მომსახურების შემთხვევაში თვითონ უნდა წარუდგინონ მოთხოვნა და მხოლოდ შემდეგ ჩაერიცხებათ შემოსავლების სამსახურიდან შეღავათის ოდენობა. როგორ უნდა მოვიქცეთ ამ სიტუაციაში?
ვახორციელებთ საქონლის იმპორტს ერთ-ერთი ევროპული ქვეყნიდან EXW პირობით. როდესაც ვყიდულობთ საქონელს მიმწოდებლისგან, სხვადასხვა მიზეზების გამო ვერ ვახერხებთ საქონლის მაშინვე გამოტანას საწყობიდან, რის გამოც მიმწოდებელი ამ საქონელზე დამატებით გვიწერს ინვოისებს შენახვაზე. რადგან საქონელს ვყიდულობთ რეგულარულად სხვადასხვა მოცულობით და ასორტიმენტით, ვერ ვიგებთ კონკრეტულად რომელი საქონლის ხარჯი დაგვაწერა მიმწოდებელმა და ამიტომ ვაღიარებთ მას მარკეტინგულ ხარჯებად და ვბეგრავთ უკუდაბეგვრის დღგ-ით (არარეზიდენტის საშემოსავლოთი არ ვბეგრავთ ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების საერთაშორისო ხელშეკრულების გამო). რამდენად სწორია ჩვენი მოქმედება და თუ არა, როგორ უნდა აღვრიცხოთ და დავბეგროთ?
ვსარგებლობთ მსს ფასს-ით. წარმოვადგენთ დღგ-ის გადამხდელს. ყველა საქონელი იბეგრება დღგ-ით როგორც საბაჟოზე, ასევე შემდგომი მიწოდებისას.
„ესტონურ მოდელზე“ მყოფი, მე-3 კატეგორიის სამშენებლო კომპანია – რეზიდენტი შპს აღრიცხვას აწარმოებს მსს ფასს-ით. 2020 წელთან მიმართებაში პირველად უნდა გამოვაქვეყნოთ ფინანსური ანგარიშგება reportal.ge-ზე. გვაქვს შემდეგი შემთხვევები:
1) 2019 წელს მიწის მესაკუთრეს გავუცვალეთ მიწა ბარტერის ხელშეკრულებით აღნიშნულ მიწაზე ასაშენებელ ბინებში. ბინებთან მიმართებაში მიწის უკვე ყოფილი მესაკუთრე დავარეგისტრირეთ, როგორც მომავალი მესაკუთრე (წინარე ხელშეკრულებით);
2) 2019-2020 წლებში ბინების მყიდველებთან ვაფორმებდით წინარე ნასყიდობის ხელშეკრულებებს;
3) 2019-2020 წლებში არის რამდენიმე შემთხვევა, როდესაც მშენებარე ბინა, ჯერ კიდევ ე.წ. „ჰაერი“, მყიდველს გადაეცა საკუთრების უფლებით.
გვაინტერესებს, ზემოთ მოყვანილ შემთხვევებში როგორ უნდა დავითვალოთ და რა თანხა უნდა ავსახოთ 2019 და 2020 წლების ამონაგებში და ხარჯებში მსს ფასს-ის შესაბამისად?
ერთჯერადი ვაუჩერის შეძენის შემთხვევაში, რომლის ღირებულებაც არის 100 ლარი, მიმწოდებელმა და ამ ვაუჩერის გამომშვებმა 80 ლარად მიყიდა აგენტს №1-ს, ხოლო მან თავის მხრივ – 100 ლარად საბოლოო მომხმარებელს.
საბოლოო მომხმარებელმა დამატებით გადაიხადა საქონლის მიწოდების ან/და მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ 50 ლარი.
დამატებით გადახდილი ღირებულების შემთხვევაში როგორ მოხდება სასაქონლო ზედნადების გამოწერა (საქონლის დასახელება, რაოდენობა, ღირებულება) მიმწოდებლის მიერ, როდესაც მხოლოდ ვაუჩერის სანაცვლოდ მიღებული აქვს 80 ლარი, ხოლო საბოლოოდ ამ ვაუჩერის მომხმარებელმა გადაიხადა სულ 150 ლარი (შეიძინა 1 ცალი ნივთი)?
ერთჯერადი ვაუჩერის გამომშვებმა პირმა, რომელიც არის ამ ვაუჩერთან დაკავშირებული საქონლის/მომსახურების მიმწოდებელი პირი, 100-ლარიანი ვაუჩერი მიაწოდა აგენტ №1-ს 80 ლარად, თავის მხრივ აგენტ №1-მა მიყიდა აგენტ №2-ს 90 ლარად, ხოლო აგენტ №2-მა გაყიდა საბოლოო მომხმარებელზე 100 ლარად (დასაბეგრი პირები (მიმწოდებელი, აგენტი №1, №2) არიან დღგ-ის გადამხდელები).
პირობა: საბოლოო მომხმარებელმა ვერ გამოიყენა ვაუჩერში მითითებული დრო, რომლითაც შეძლებდა განაღდებას/გამოყენებას (პირობითად, ერთჯერად ვაუჩერს აქვს გამოყენების პერიოდი).
ზემოაღნიშნული ნორმის შესაბამისად, აქვთ თუ არა უფლება დასაბეგრ პირებს (მიმწოდებელი-აგენტი №1-აგენტი №2), რადგან ოპერაცია არ შესრულდა და საქონლის მიწოდება ან მომსახურების გაწევა ვეღარ განხორციელდება, დაკორექტირონ შესაბამის პერიოდში დასაბეგრი პირების მიერ (მიმწოდებელი-აგენტი №1-აგენტი №2) გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები?