დეკემბრის თვეში სააქციო საზოგადოებას მომსახურება გაუწია ოფშორში რეგისტრირებულმა უცხოურმა კომპანიამ, რომელსაც აქვს შესაბამისი ქვეყნის რეზიდენტობის დამადასტურებელი დოკუმენტი.
მომსახურების ღირებულება შეადგენს 100 000 (პირობითად) აშშ დოლარს, ხოლო მომსახურების საგანი გულისხმობს კონკრეტულ ბიზნეს-სექტორში, რეგიონული და საერთაშორისო ბაზრების შესწავლას და ამასთან დაკავშირებით შესაბამისი ანგარიშის მომზადებას. თანხის ნაწილი გადახდილ იქნა წინასწარ დეკემბრის თვეში, ხოლო დარჩენილი ნაწილის გადახდა მოხდა იმავე თვის ბოლოს, როდესაც განხორციელდა ზემოხსენებული ანგარიშის მოწოდება.
სააქციო საზოგადოებას არ აქვს ჩათვლის უფლების გარეშე განთავისუფლებული ოპერაციები.
გთხოვთ, გვიპასუხოთ შემდეგ კითხვებზე:
1) რა გადასახადებით დაიბეგრება სააქციო საზოგადოება და რა პერიოდში?
2) ხარჯში უნდა გატარდეს აღნიშნული მომსახურების თანხა, თუ აყვანილ იქნეს არამატერიალურ აქტივად?
3) არის თუ არა იმის რისკი, რომ აღნიშნული მომსახურების მიზნობრიობა, სააქციო საზოგადოების მოცულობისა და ეკონომიკური საქმიანობის შინაარსიდან გამომდინარე, ეჭვქვეშ დადგეს და გადაკვალიფიცირდეს, როგორც მოგების გადასახადით დასაბეგრი ოპერაცია?
ე.წ. დაბეგვრის „ესტონური მოდელით“ მომუშავე კომპანიები (შპს-ები) არიან ურთიერთდამოკიდებული პირები. კერძოდ, მშობელი კომპანია შვილობილ კომპანიაში ფლობს 90%-იან წილს, რომელიც თანხობრივად შევსებულია ეტაპობრივად. მშობელ კომპანიას წარმოეშვა დებიტორული დავალიანება შვილობილი კომპანიის მიმართ, რომლის დაფარვაც ფინანსური სირთულეების გამო ვერ ხერხდება. მიღებულია გადაწყვეტილება შვილობილ კომპანიაში განთავსებული კაპიტალის შემცირების გზით მოხდეს ვალდებულებების ურთიერთჩათვლა (გადახურვა), რაც შესაბამისად გატარდება სამეწარმეო რეესტრში. ამასთან, შვილობილ კომპანიაში ფიქსირდება გაუნაწილებელი მოგებაც შედარებით ნაკლები ღირებულებით, რაც დებიტორული დავალიანება ან კაპიტალის ღირებულებაა.
გთხოვთ გვიპასუხოთ, კაპიტალის შემცირების და მოგების განაწილების გზით ურთიერთვალდებულების გადაფარვა ხომ არ წარმოშობს რაიმე საგადასახადო რისკს?
ჩვენს კომპანიას, რომელიც დაბეგვრის „ესტონურ მოდელზეა“, სამედიცინო დანადგარების არარეზიდენტი მიმწოდებლის (არ არის ოფშორული კომპანია, არ აქვს მუდმივი დაწესებულება საქართველოში) წინაშე აღებული აქვს შემდეგი ვალდებულება: როდესაც მყიდველი ჩვენგან ყიდულობს ახალ დანადგარს და აბრუნებს ძველს, გაანადგუროს ეს ძველი დანადგარი ადგილზე. ამ ვალდებულების უზრუნველსაყოფად ერთ-ერთი ახალი დანადგარის მიწოდებისას არარეზიდენტმა მიმწოდებელმა გადაგვახდევინა 30000 ევრო როგორც ვალდებულების შესრულების უზრუნველსაყოფი დეპოზიტი. ძველი დანადგარის განადგურების შემდეგ, როცა ეს მოხდება, ეს 30000 ევრო დაგვიბრუნდება უკან, თუმცა ამ თანხის გადარიცხვაზე რამე წერილობითი ხელშეკრულება არ არსებობს, მხოლოდ სიტყვიერი შეთანხმებაა.
დაიბეგრება თუ არა მოგების გადასახადით არარეზიდენტისთვის გადახდილი ეს დაბრუნებადი დეპოზიტი?
შპს-მ, რომელსაც ჰყავს ორი დამფუძნებელი ფიზიკური პირი, ესპანეთში გახსნა ფილიალი, სამშენებლო კომპანია და იქ დარეგისტრირდა, როგორც მუდმივი დაწესებულება. ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული მოგება გადმოირიცხა შპს-ში და იქ, ესპანეთში დაიბეგრა მოგების გადასახადით. კომპანიამ ფიზიკურ პირებზე გასცა დივიდენდი და მხოლოდ გადახდის წყაროსთან დაბეგრა 5%-ით, არ დაბეგრა მოგების გადასახადით (რადგან მოგების გადასახადით დაიბეგრა ესპანეთში). გვაინტერესებს, რამდენად სწორი იყო კომპანიის ქმედება?
1) ქონების შპს-ის კაპიტალში შეტანა, ქონების შპს-ის საწესდებო კაპიტალში შეტანა და ქონების შპს-ის განთავსებულ კაპიტალში შეტანა არის თუ არა ერთი და იგივე ცნება/ქმედება?
2) ჩემს შემთხვევაში, უძრავი ქონების შპს-ის კაპიტალში შეტანა ამ შპს-ის 33% წილის სანაცვლოდ ჩაითვლება მიწოდებად, ანუ მარტივად რომ ვთქვათ, ეს ნიშნავს, რომ მე ფიზიკურმა პირმა ჩემი ქონება მივყიდე შპს-ს, სწორად მესმის? და თუ ასეა, ნიშნავს თუ არა ეს, რომ ამ შემთხვევაში მე, ფიზიკურმა პირმა, უნდა გადავიხადო დღგ ანუ უნდა დავრეგისტრირდე დღგ-ის გადამხდელად, რადგან საუბარია კომერციულ ფართზე 100000 ლარზე მეტი ღირებულებით? თუ ეს ასე არ არის, გთხოვთ განმიმარტოთ, რატომ და კონკრეტულად რა გადასახადის გადახდა მომიწევს მე როგორც ფიზიკურ პირს და როდის?
3) ის, რომ შპს-ს შეუძლია საკუთარი ქონების გასხვისება, გასაგებია, მაგრამ შპს-ის კაპიტალში (საწესდებო კაპიტალში, განთავსებულ კაპიტალში) არსებული ქონების გაყიდვაც ასევე შეუზღუდავად შეუძლია?
4) თუ შპს-ს უპრობლემოდ შეუძლია კაპიტალში განთავსებული ქონების გასხვისება, გასხვისების შემდეგ კომპანია გადაიხდის მხოლოდ დღგ-ს, ასეა? და თუ დამფუძნებლები (ფიზიკური პირები) გადაწყვეტენ დარჩენილი თანხის სრულად გატანას/განაწილებას, ამ შემთხვევაში იქნება საჭირო მოგების გადასახადის და დივიდენდზე გადასახადის გადახდა 15%+5%?
საქართველოში დაფუძნებული შპს უწევს იურიდიულ მომსახურებას კვიპროსში დაფუძნებულ იურიდიულ პირს. საქმე არ ეხება უძრავ ქონებას და ასევე კვიპროსში დაფუძნებულ კომპანიას არ აქვს მუდმივი დაწესებულება საქართველოში. მაგრამ ამ ორივე კომპანიის – როგორც ქართულის, ასევე უცხოურის დამფუძნებელი არის ერთი და იგივე საქართველოს მოქალაქე.
დაბეგვრის რა ვალდებულებებს გამოიწვევს ეს მომსახურება?
