შპს ახორციელებს როგორც საქართველოში მოყვანილი, ასევე უცხოეთიდან შემოტანილი იმპორტირებული მარცვლეულის (სიმინდი, ხორბალი, ქერი და სხვა) შეძენასა და რეალიზაციას. უცხოეთიდან შემოტანილ მარცვლეულზე მომწოდებელი გვიწერს ზედნადებს და საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურას, ჩვენი შპს ბეგრავს მიწოდების ოპერაციას დღგ-თი და შესაბამისად ახორციელებს დღგ-ის ჩათვლას ა/ფ-ის საფუძველზე.
რაც შეეხება საქართველოში მოყვანილ მარცვლეულს, მათი შეძენა ძირითადად ხდება არამეწარმე ფიზიკური პირებისაგან. ოპერაციაზე ჩვენ მიერ შედგენილია ხელშეკრულება, მიღება-ჩაბარების აქტი, გამყიდველის მიერ თანხის მიღებაზე სალაროს გასავლის ორდერი და გადაზიდვაზე, მიუხედავად იმისა, რომ საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-6 ნაწილის „ა“ პუნქტის შესაბამისად არ არის სავალდებულო, მაინც გამოიწერება შიდა გადაზიდვის ზედნადები ოპერაციისათვის მეტი დამაჯერებლობის მისაცემად. საქართველოში წარმოებული მარცვლეულის მიწოდებას (მიწოდების ოპერაციები, გარდა ცალკეული შემთხვევებისა, ძირითადად საცალოა და გამოწერილია მხოლოდ სალარო აპარატის ჩეკები) საგადასახადო კოდექსის 172-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „უ“ პუნქტის შესაბამისად არ ვბეგრავთ დღგ-ით, ხოლო ოპერაციასთან დაკავშირებით გაწეულ ხარჯებზე (საწვავი ტრანსპორტირებისას და სხვა) გადახდილ დღგ-ს ვითვლით სრულად მიღებული ა/ფ-ის საფუძველზე.
გვაქვს გარკვეული საფრთხის შეგრძნება იმასთან დაკავშირებით, რომ არ მოგვეპოვება შეძენილი მარცვლეულის წარმოშობის ადგილის განმსაზღვრელი არანაირი დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, გარდა ზემოთ აღნიშნულისა. გთხოვთ გააანალიზოთ ჩვენ მიერ განხორციელებული ოპერაციები, შეგვიფასოთ რამდენად სწორია ჩვენი ქმედებები, არის თუ არა რამე საგადასახადო რისკები და შესაბამის შემთხვევაში მოგვცეთ შესაბამისი მითითებები.
დამატებით აღვნიშნავთ, რომ შპს ახორციელებს სრულფასოვან საბუღალტრო აღრიცხვას და ნებისმიერი თარიღისათვის არის შესაძლებელი მარცვლეულის შეძენის, მიწოდების და არსებული ნაშთების შესახებ ინფორმაციის მიღება.
შპს საკუთარი ვენახებიდან მოსავლის ყურძენს საბაზრო ფასით ვიღებთ შემოსავალში. გვაქვს ასეთი ხარჯი, დაკრეფილ ყურძენს გააცალეს ფოთოლი გადამუშავებამდე, ასევე მოაცილეს დაზიანებული მარცვლები. ეს უბრალოდ მიმდინარე საწარმოო ხარჯია, თუ წარმოებაზე უნდა დაემატოს, ანუ წარმოებული ღვინის თვითღირებულებაზე?
ფიზიკური პირი ქონების გადასახადის წლიურ დეკლარაციას რომ ავსებს, სოფლის მეურნეობიდან მიღებული მისი შემოსავალი გაითვალისწინება თუ არა იმ 40000-ლარიან ზღვარში? და თუ კი, შედის მთლიანად თუ სოფლის მეურნეობაზე გაწეული ხარჯი უნდა გამოაკლდეს?
შპს-ს სურს საქართველოს ტერიტორიაზე შეიძინოს საქონელი (ცოცხალი ძროხა, ცოცხალი ღორი), დაკლას სასაკლაოზე, დააფასოოს ცალკეული სახის სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციად და გაყიდოს ყოველგვარი გადამუშავების გარეშე.
ჩვენი მოსაზრება ამ საკითხზე ასეთია:
სსკ, მუხლი 8. ტერმინთა განმარტება:
„6. ბიოლოგიური აქტივი – ცხოველი ან მცენარე.
61. სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობა – ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტი 41-ით გათვალისწინებული საქმიანობა“.
(ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტი 41 „სოფლის მეურნეობა“:
„5. წინამდებარე სტანდარტში გამოყენებულ ტერმინებს აქვთ შემდეგი მნიშვნელობა:
სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობა არის საწარმოს მიერ ბიოლოგიური აქტივების ტრანსფორმაციისა და ნაყოფის მიღების მართვა გაყიდვის მიზნით, ან სოფლის მეურნეობის პროდუქციად ან დამატებით ბიოლოგიურ აქტივებად გარდაქმნის მიზნით. ბიოლოგიური ტრანსფორმაცია მოიცავს ზრდას, დეგენერაციას, წარმოებას და გამრავლებას, რაც იწვევს ბიოლოგიური აქტივის ხარისხობრივ ან რაოდენობრივ ცვლილებებს)“.
„62. სოფლის მეურნეობის პროდუქცია – სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობიდან მიღებული პროდუქტი. ამასთანავე, სოფლის მეურნეობის პროდუქციის სამრეწველო გადამუშავებად (სასაქონლო კოდის შეცვლად) არ ითვლება ბიოლოგიური ტრანსფორმაციის შედეგად სასაქონლო კოდის შეცვლა, აგრეთვე ბიოლოგიური აქტივიდან ნაყოფის მიღება (პროდუქციის მოცილება ან ბიოლოგიური აქტივის სიცოცხლის პროცესის შეწყვეტა)“.
სსკ, მუხლი 172. დღგ-ისგან ჩათვლის უფლებით გათავისუფლება:
„4. დღგ-ისგან ჩათვლის უფლებით, ასევე გათავისუფლებულია:
უ) საქართველოში წარმოებული სოფლის მეურნეობის პროდუქციის (გარდა სეს ესნ-ის 0407 11 000 00 და 0407 21 000 00 კოდებით გათვალისწინებული საქონლისა (კვერცხისა) და 0207 11 სუბპოზიციაში მითითებული საქონლისა (შინაური ქათამი აუქნელი, ახალი ან გაცივებული)) მიწოდება მის სამრეწველო გადამუშავებამდე (სასაქონლო კოდის შეცვლამდე)“;
„(სასაქონლო კოდის შეცვლად) არ ითვლება ბიოლოგიური ტრანსფორმაციის შედეგად სასაქონლო კოდის შეცვლა, აგრეთვე ბიოლოგიური აქტივიდან ნაყოფის მიღება (პროდუქციის მოცილება ან ბიოლოგიური აქტივის სიცოცხლის პროცესის შეწყვეტა)“.
აღნიშნული დებულებებიდან გამომდინარე, ჩვენთვის ცხადია, რომ მოცემული ოპერაცია გათავისუფლებულია დღგ-ისაგან ჩათვლის უფლებით. ამასვე ადასტურებს სიტუაციური სახელმძღვანელო №1198, რომელიც დღეს აღარ გამოიყენება, თუმცა ნათლად გამოხატავს შემოსავლების სამსახურის პოზიციას მსგავს საკითხთან მიმართებაში.
ჩვენი თხოვნაა, შეგვიფასოთ, რამდენად სწორია ჩვენი მსჯელობა და შესაბამის შემთხვევაში მოგვცეთ საჭირო მითითებები. ვფიქრობთ, საქონლის შეძენაზე შევადგინოთ ხელშეკრულება და მიღება-ჩაბარების აქტი საქონლის სრული აღწერილობით, სარეგისტრაციო ნომრის მითითებით, ხოლო დაკვლის მომსახურებაზე ასევე ხელშეკრულება და დაკვლის აქტი, ასევე რაც მთავარია შევადგინოთ აქტი, რომელშიც აღნიშნული იქნება მიღებული პროდუქტების დასახელება და რაოდენობა თითოეული დაკვლის პროცესის მიხედვით. თუმცა გვაინტერესებს, პროდუქტების გამოსავლიანობისა და დანაკარგების შესახებ თუ არსებობს რაიმე დოკუმენტი, რომლითაც შევძლებთ ვიხელმძღვანელოთ?
დღგ-ის გადამხდელ შპს-ს (ღვინის კომპანია), 2023 წლის დეკემბრიდან საკუთრებაში აქვს სხვადასხვა ჯიშის ყურძნის ვენახები, რომლებიც, აუდიტის დასკვნის საფუძველზე, პროგრამულად ასახულია ცალ-ცალკე, ყურძნის სახეობების მიხედვით. 2024 წლის იანვრიდან, აღნიშნულ ვენახებში ჩატარდა სხვადასხვა სახის საჭირო სამუშაოები, მწვანე ოპერაციები, რომელიც პროგრამულად, ყურძნის ჯიშების მიხედვით, შუალედურ ანგარიშებზეა ასახული. წელს მივიღეთ მოსავალი, რომლიდანაც ყურძნის ნაწილი დაიწურება ადგილზე, ქარხანაში, მოსავლის ნაწილი კი გაიყიდება სხვა კომპანიაზე.
გვაინტერესებს, მიღებული ყურძნის მოსავალი, ორივე შემთხვევაში, როგორ და რა ფასით აიღება შემოსავალში? 1) მასზე გაწეული დანახარჯების თანხით? რაც, ჩვენი აზრით, სწორია; თუ 2) საბაზრო ფასით? საბაზრო ფასით აღების შემთხვევაში, ხომ არ გამოიწვევს ეს დანახარჯების გაორმაგებას? გთხოვთ, გვიპასუხოთ, როგორ ავსახოთ სწორად, თავისი გატარებებით, რომ თავიდან ავიცილოთ შემდგომი გართულებები, საგადასახადო თუ ფინანსური კუთხით.
დამოკიდებულია თუ არა სწორი პასუხი იმაზე, მსს ფასს-ით ვსარგებლობთ თუ სრული ფასს-ებით?
ვართ ესტონურ მოდელზე მყოფი დღგ-ის გადამხდელი შპს. ინდივიდუალური მეწარმისგან, რომელიც არ არის დღგ-ის გადამხდელი და რომელსაც გააჩნია მეფრინველეობის ფერმა საქართველოში, სასაქონლო ზედნადებით ვყიდულობთ ქათმის და მწყერის კვერცხებს შემდგომი რეალიზაციის მიზნით. დავიბეგრებით თუ არა დღგ-ით აღნიშნულ რეალიზაციაზე?