წარმოვადგენთ დღგ-ის გადამხდელ შპს-ს, ღვინის ლაბორატორიას. საფრანგეთის ფირმას გადავურიცხეთ მომსახურების თანხა. ეს მომსახურება გულისხმობს შემდეგს: საფრანგეთის ფირმა სხვადასხვა ქვეყანაში აგზავნის ერთსა და იმავე ღვინოს, სადაც ლაბორატორიები (მათ შორის ჩვენც) ამოწმებენ ღვინოს და შესაბამის დასკვნას აგზავნიან ამ ფირმაში. ეს ფირმა უკვე ადარებს ერთმანეთს ამ დასკვნებს, რამდენად ემთხვევა შედეგები, ანუ რამდენად სწორად გასცა ამა თუ იმ ლაბორატორიამ დასკვნა. ამას ISO აკრედიტაცია გვავალდებულებს. ეს რამდენად ჩაითვლება საქართველოში გაწეულ მომსახურებად?
1) შპს-ს ბანკიდან აღებული აქვს სესხი, რომლის ნაწილი გადარიცხულია ესპანეთში არსებულ ფილიალში, ხოლო ნაწილი – ამხანაგობაში. ესპანეთში გადარიცხულს დაარიცხა ის საპროცენტო განაკვეთი, რაც ბანკიდან აღებულ სესხზე იყო დარიცხული, მაგრამ იმ განსხვავებით, რომ ესპანეთის ფილიალზე დარიცხული პროცენტი გადმოირიცხება ძირი თანხის დაბრუნების დროს. ამხანაგობაშიც საბაზრო ფასით გაასესხა. შეიძლებოდა თუ არა ეს სესხები ყოფილიყო უპროცენტო?
2) ამ შპს-ს მიღებული აქვს აგრეთვე უპროცენტო სესხი დამფუძნებლისგან. შეიძლება თუ არა ეს სესხი გაიცეს უპროცენტოდ სხვა ურთიერთდამოკიდებულ შპს-ზე, საქართველოს რეზიდენტზე?
ჩვენი კომპანია – საქართველოს რეზიდენტი შპს (დღგ-ის გადამხდელია), მომსახურებას უწევს საქართველოს სასტუმროებს. ამ მომსახურების უზრუნველსაყოფად ჩვენ ვყიდულობთ IT მომსახურებას აშშ-ის რეზიდენტი კომპანიისაგან, გადახდილ საზღაურს ვბეგრავთ არარეზიდენტის საშემოსავლოთი. ჩვენ მიერ გაწეულ მომსახურებას ვბეგრავთ დღგ-ით, ჩასათვლელ დღგ-ის თანხებს ვითვლით სრულად.
უნდა დავბეგროთ თუ არა არარეზიდენტის ზემოაღნიშნული მომსახურება უკუდაბეგვრის დღგ-ით? თუ კი, მაშინ რამდენად აუცილებელია მისი ასახვა ყოველთვიურ დღგ-ის დეკლარაციაში, იმის გათვალისწინებით, რომ ერთი და იგივე თანხა უნდა დავარიცხო და ჩავითვალო კიდევაც?
ჩვენი კომპანია არის დღგ-ის გადამხდელი. როდესაც სასაქონლო ზედნადებებით უსასყიდლოდ ვაძლევთ საქონელს სხვა იურიდიულ პირებს, რომლებიც არიან დაბეგვრის „ესტონურ მოდელზე“, ამას ვბეგრავთ მხოლოდ დღგ-ით, ხოლო როდესაც გამოვლინდება სასაქონლო დანაკლისი, ამას ვბეგრავთ დღგ-ითაც და საშემოსავლო გადასახადითაც, როგორც ხელფასს.
დანაკლისი რა შემთხვევაში შეიძლება ჩაითვალოს უსასყიდლოდ მიწოდებად და დაიბეგროს მოგების გადასახადით (და არა როგორც ხელფასი)? 50-ლარამდე საჩუქრებს არ ვგულისხმობ, მათი გადაცემა ხომ ისედაც იდენტიფიცირებული უნდა იყოს.
ჰოლდინგის (ჯგუფის) სათავო კომპანიამ, რომელიც დაბეგვრის „ესტონურ მოდელზეა“ და რომელიც ფლობს 5 შვილობილ კომპანიას საქართველოში, ასევე წილს რამდენიმე მეკავშირე საწარმოში (ყველა ეს კომპანია ასევე დაბეგვრის „ესტონურ მოდელზეა“) გააჩუქა ერთ-ერთ შვილობილ საწარმოში არსებული თავისი წილი, სხვა ორ შვილობილ საწარმოზე. იმოქმედებს თუ არა ეს ოპერაცია ჰოლდინგის სათავო კომპანიის დღგ-ის ჩათვლებზე? ჰოლდინგის სათავო კომპანია დღგ-ის გადამხდელია, საფინანსო დაწესებულება არ არის და დღგ-ის ჩათვლას იღებს სრული ოდენობით.
მიწა ეკუთვნოდა შპს „იქსს“, დღგ-ის გადამხდელ კომპანიას. შპს „იქსმა“ დაუკვეთა ამ მიწაზე კედლის მშენებლობა სამშენებლო კომპანიას შპს „იგრეკს“. შპს „იგრეკმა“ ააშენა კედელი, მაგრამ ეს დოკუმენტურად ვერ გაფორმდა თავის დროზე, რადგან ვერ მოხდა საფასურზე შეთანხმება. შპს „იქსმა“ ეს მიწა, მასზე აშენებული კედლით, გაყიდა 2024 წლის აგვისტოს თვეში და გაყიდვა მთლიანად დაბეგრა დღგ-ით.
უფრო კონკრეტულად, კედლის მშენებლობაზე კონტრაქტი დაიდო 2023 წლის თებერვალში. პირველ ეტაპზე ჩატარდა დაახლოებით 600000 ლარის სამუშაოები, რომელიც დასრულდა 2024 წლის ივნისში, კერძოდ მოხდა ბეტონის საყრდენი კედლის მშენებლობა, მიწის სადრენაჟო სამუშაოები და მიწის მოსწორების სამუშაოები. თუმცა კონტრაქტი არ დასრულებულა და ამის შემდეგ ივნის-აგვისტოს თვეებში (მიწის გაყიდვამდე) კიდევ დაემატა 150000 ლარის სამუშაოები. ამ ყველაფერზე ჯერ კიდევ არ არის შპს „იგრეკის“ მიერ გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა და შესაბამისად თანხაც არ არის მისთვის გადახდილი. არც ფორმა 2 არის გამოწერილი და არც შესრულებული მუშაოების მიღება-ჩაბარების აქტი, რადგან ვერ ვთანხმდებოდით გადასახდელი თანხის ოდენობაზე.
საბოლოოდ, ახლა შევთანხმდით საფასურის თანხაზე, და გვინდა, რომ ამ მშენებელმა კომპანიამ გამოგვიწეროს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა და ჩვენ გადავიხადოთ თანხა. რა რისკები არსებობს გადასახადების კუთხით და რა სიმძიმისაა ეს რისკები? საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა რომელი თარიღით გამოწერონ? შესრულებული სამუშაოების ჩაბარების აქტი რომელი თარიღით უნდა გაფორმდეს?
