შეკითხვა მაქვს 2014-2015 წლებში გაცემულ სესხებზე, რომლებიც გაცემულია ჩვენი კომპანიის მიერ როგორც რეზიდენტ ფიზიკურ პირებზე, ისე სხვა კომპანიებზე.
ვარიცხავ სესხის პროცენტს. პროცენტი არ მიმიღია და პროცენტი უნდა ჩავრთო თუ არა მოგების გადასახადის ყოველთვიურ დეკლარაციაში? მე არ მაქვს ჩართული.
თუ კომპანია ეწევა კანონით განსაზღვრულ სამედიცინო საქმიანობას (სხვა არაფერს), მაგრამ ისე, რომ შესაბამისი ნებართვა არ აქვს, ისარგებლებს თუ არა საგადასახადო შეღავათით დღგ ში?
კომპანია შპს „X5“-ის დამფუძნებლები არიან:
კახა – 65% წილის მფლობელი;
ზაზა – 35% წილის მფლობელი.
შპს „X7“-ის 100%-ით დამფუძნებელია ზაზა. კახას ამ ფირმაში წილი არ აქვს.
1) ეს ფირმები ითვლებიან თუ არა ურთიერთდამოკიდებულ პირებად?
2) „X5“-მა ასესხა „X7“-ს Z თანხა, უპროცენტო სესხის სახით. პროცენტი უნდა დაიბეგროს თუ არა?
3) შპს „X5“ უწევს სატრანსპორტო მომსახურებას შპს „X7“-ს. ორივე კომპანია დღგ-ის გადამხდელია. აუცილებელია, რომ დავაფიქსიროთ ამ მომსახურების გაწევა და საბაზრო ფასით გამოვუწეროთ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა, თუ შეიძლება არ მოვითხოვოთ ამ მომსახურების საფასური და ა/ფ საერთოდ არ გამოვწეროთ? არსებობს აზრთა სხვადასხვაობა.
ჩვენი შპს, რომელიც დღგ-ის გადამხდელია, აწარმოებს პროდუქციას (აღნიშნული პროდუქცია არ არის საკვები). წარმოებული პროდუქციის ნაწილს, რეგულარულად (ოღონდ, არა ყოველთვის) ვჩუქნით ჩვენს თანამშრომლებს, თუმცა ეს არ გვევალება შრომითი ხელშეკრულებებით. საჩუქრად გადაცემულ პროდუქციას დღგ-ით ვბეგრავთ თვითღირებულებიდან, ხოლო საშემოსავლო გადასახადით ვბეგრავთ საბაზრო ფასიდან, რადგან ვთვლით, რომ ეს ხელფასთან გათანაბრებული განაცემია დაბეგვრის მიზნით. რამდენად სწორია ჩვენი დაბეგვრა?
გვყავს სამი სუბიექტი: შპს X1, შპს X2 (ორივე დღგ-ის გადამხდელია) და ფპ ნუგზარი (ინდმეწარმე, არ არის დღგ-ის გადამხდელი).
ფპ ნუგზარი არის შპს X1-ის 100% წილის მფლობელი და შპს X2-ის ერთ-ერთი მოწილე, რომელიც ფლობს 10%-ს (შპს X2-ს სულ ჰყავს 10 მოწილე). ნუგზარს სესხის სახით შპს X2-ისთვის მიცემული აქვს თანხა, რომელიც გაცემულია საბაზრო პროცენტით. არსებობს შპს X2-ის პარტნიორთა კრების ოქმი სესხის აღების გადაწყვეტილებაზე. პირობითად სასესხო დავალიანების თანხაა 1 000 000 ლარი, რაც მოიცავს დარიცხულ პროცენტსაც.
დადგა ამ თანხის დაბრუნების საკითხი.
შპს X2-ს არ აქვს საკუთარი შემოსავლები, სესხის თანხის და მასზე დარიცხული პროცენტის გადახდა უნდა მოხდეს შპს X2-ის ქონებით. ვფიქრობთ, შპს X2-მა თავისი ქონება მიჰყიდოს შპს X1-ს 1 000 000 ლარის ღირებულებით დღგ-ის ჩათვლით. შპს X1 საწყის ეტაპზე დღგ-ის თანხას ჩაურიცხავს შპს X2-ს, რომელსაც შპს X2 გადაიხდის ბიუჯეტში და ბიუჯეტიდან დღგ-ის თანხა დაუბრუნდება შპს X1-ს.
შპს X1-ის მიერ დღგ-ის თანხის გადახდის შემდეგ შპს X1-ის დავალიანება შპს X2-ის მიმართ დარჩება 847 456 ლარი.
ვინაიდან შპს X2-ს ფპ ნუგზარის მიმართ აქვს სესხის და მასზე დარიცხული პროცენტის დავალიანება და შპს-ისგან თანხის მოთხოვნის უფლება, ფპ ნუგზარს შეუძლია მიმართოს შპს X2-ს და თავისი მოთხოვნის სანაცვლოდ მოითხოვოს შპს X1-ის ვალის გადაკისრება (სამოქალაქო კოდექსით ვალის გადაკისრება მხარეთა თანხმობის შემთხვევაში). ახალ რეალობაში შპს X2-ს გაუნულდება დავალიანება ფპ ნუგზარის წინაშე და მოთხოვნა შპს-ის მიმართ. სანაცვლოდ შპს X1-ს დავალიანება გაუჩნდება თავისი 100% წილის მფლობელი ფიზიკური პირი ნუგზარის მიმართ, რომელსაც გარდავქმნით დამფუძნებლის შენატანად შპს X1-ში.
ამ ტრანზაქციების დასრულების შემდეგ, ქონებით რეალურად ისარგებლებს შპს X1. ეს შპს X1 არის მოქმედი და დღგ-ის გადამხდელი. შეძენილ ქონებას ის სრულად გამოიყენებს მომავალ საქმიანობაში - დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციებში.
რამდენად მისაღებია ზემოთ მოყვანილი სქემა და რა საგადასახადო რისკებს შეიცავს?
რამდენიმე დებიტორის შემთხვევაში, ჩვენი კომპანიის დისტრიბუტორს მათგან სხვადასხვა დროს მიღებული აქვს „ხელზე“ ნაღდი თანხა (მიწოდებული პროდუქციის საფასური, გაწერილი სასაქონლო ზედნადებებითა და საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით) სალარო აპარატის გამოყენების გარეშე. იმ დებიტორებს არ ექნებათ აღრიცხული ეს გადახდები, რადგან თანხის გადახდის დამადასტურებელი ჩეკი არ ჰქონდათ. როგორ მოვიქცეთ? ახლა ხომ არ შევიტანოთ გადახდის აპარატებიდან ეს თანხები საბანკო ანგარიშზე?
