2011 წლის ნოემბრის თვეში კომპანიამ შეიძინა აუქციონის საშუალებით მიწა, მასზე განლაგებული სასტუმროს შენობა, დამხმარე შენობა და არასაცხოვრებელი დანიშნულების ელ. ჯიხური. დღგ ჩათვლილია სრულად მთლიან ქონებაზე, მათ შორის მიწაზეც. კერძო აუდიტორის მიერ ქონების საერთო ღირებულებიდან გამოყოფილია პროპორციული თანხები თითოეული ქონებისთვის ცალ-ცალკე. კომპანიის ძირითად საქმიანობას წარმოადგენს სასტუმროს მომსახურება და არ აქვს დღგ-ის ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლებული ბრუნვები.
2025 წლის სექტემბრის თვეში მწყობრიდან გამოვიდა აღნიშნული სასტუმრო შენობის მაღალი ძაბვის ელ. სადენი, რომელიც ამარაგებს ელ. ენერგიით აღნიშნულ სასტუმროს, რის გამოც სასტუმრო დარჩა ელ. ენერგიის გარეშე.
სს „ენერგო პრო ჯორჯია“-სთან კომუნიკაციის შედეგად დადგინდა, რომ ზემოხსენებული მაღალი ძაბვის ელ. სადენი წარმოადგენდა კომპანიის საკუთრებას და შესაბამისად ის იყო მის აღდგენაზე პასუხისმგებელი. აქედან გამომდინარე, კომპანიამ აღადგინა ზემოხსენებული ელ. სადენი, რომელიც შეასრულა არაგადამხდელმა ფიზიკურმა პირმა (აღნიშნულ პირს დაუკავდა საშემოსავლო გადასახადი და საპენსიო დაზღვევის შენატანი). კომპანიას ძირითად საშუალებებში არ უფიქსირდება მაღალი ძაბვის ელ. სადენი.
კომპანიის მიერ სამომავლოდ იგეგმება ელ. ჯიხურისა და მაღალი ძაბვის ელ. სადენის უსასყიდლოდ გადაცემა სს „ენერგო პრო ჯორჯია“-სთვის, ვინაიდან ელ. ჯიხურის გამოყენება სს „ენერგო პრო ჯორჯია“-ს წარმომადგენლის გარეშე შეუძლებელია.
გთხოვთ, გვიპასუხოთ შემდეგ კითხვებზე:
1) მაღალი ძაბვის ელ. სადენის აღდგენაზე გადახდილი თანხა უნდა დაკაპიტალიზდეს ცალკე ძირითად საშუალებად თუ დაემატოს ელ. ჯიხურის ნარჩენ ღირებულებას?
2) ვინაიდან სამომავლოდ იგეგმება ელ. ჯიხურისა და მაღალი ძაბვის ელ. სადენის უსასყიდლოდ გადაცემა სს „ენერგო პრო ჯორჯია“-სთვის, მის აღდგენაზე გაწეული დანახარჯი, ხომ არ ჩაითვლება სს „ენერგო პრო ჯორჯია“-სთვის უსასყიდლოდ გაწეულ მომსახურებად და დაიბეგრება დღგ-ით? თუ ფაქტობრივი გადაცემის დროს დაიბეგრება დღგ-ით?
3) თუ მოხდა ელ. ჯიხურისა და მაღალი ძაბვის ელ. სადენის უსასყიდლოდ გადაცემა სს „ენერგო პრო ჯორჯია“-სთვის, მაშინ შესაძლოა მოგვიწიოს მიწის იმ მცირე ნაწილის გადაცემაც, რომელზეც დგას აღნიშნული ელ. ჯიხური, ვინაიდან საჯარო რეესტრში სხვანაირად ვერ მოხდება მისი დარეგისტრირება. მიწის ეს მცირე ნაწილი თანხობრივად როგორ გამოვყოთ? და მიწაზე ჩათვლილი დღგ უნდა აღვადგინოთ შესაბამის თვეში პროპორციულად?
სამშენებლო კომპანია შპს 1-მა ბარტერული გარიგებით მიყიდა მშენებარე საცხოვრებელი ფართები სხვა არაურთიერთდამოკიდებულ შპს 2-ს (ორივე - დღგ-ის გადამხდელი პირებია), რომლის სანაცვლოდ მისგან მიიღო წილი სხვა შპს 3-ში. ეს მოხდა 2023 წელს და გაყიდული მშენებარე ფართი დარეგისტრირდა შპს 2-ის საკუთრებაში საჯარო რეესტრში. თუმცა, დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურა შპს 1-ს არ გამოუწერია, ვინაიდან მიიჩნევს, რომ მისთვის არ დამდგარა დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის დრო, რადგან მშენებლობა არ დასრულებულა ჯერ, ხოლო მშენებლობის დასრულების ვალდებულება შპს 1-ზეა შენარჩუნებული.
შპს 2-მა ეს საცხოვრებელი მშენებარე ფართი 2025 წელს საბაზრო ფასზე უფრო მცირე ფასად მიყიდა არაურთიერთდამოკიდებულ ფიზიკურ პირს, რომელმაც გარიგებით გათვალისწინებული ფასი ნაწილობრივ გადაიხადა (დარჩენილი ნაწილი გადასახდელია). გაყიდული მშენებარე ფართი უკვე დარეგისტრირდა საჯარო რეესტრში ამ ფიზიკური პირის საკუთრებაში.
როდის და როგორ უნდა დაიბეგროს დღგ-ით შპს 2 და როდის უნდა მიიღოს მან დღგ-ის ჩათვლა შპს 1-სგან?
კომპანია, რომელიც იყიდის კომერციულ ფართს ჩემგან ანუ დღგ-ის გადამხდელი არამეწარმე ფიზიკური პირისგან (მას შემდეგ რაც დავრეგისტრირდები გადამხდელად), ამ ფართის შესყიდვიდან დღგ-ს ჩაითვლის? თუ კი, რა იქნება ამისთვის საჭირო?
რეზიდენტ ფიზიკურ პირს გახსნილი აქვს ანაბრები საქართველოში ქართულ ბანკში და უცხოეთში უცხოურ ბანკში. ამ ანაბრებიდან მიღებული სარგებლის თანხები წარმოქმნის თუ არა რაიმე საგადასახადო ვალდებულებებს რეზიდენტი ფიზიკური პირისთვის?
ერთ-ერთმა არარეზიდენტმა კომპანიამ, რომელთანაც ვთანამშრომლობთ, დაუდო ჩვენს კომპანიას დამატებითი ერთჯერადი შეთანხმება:
საქართველოში უნდა გამოაგზავნოს საქონელი, „კლინიკა X“-ის პაციენტისთვის, რომელსაც უნდა ჩაუტარდეს სარქვლის შეცვლის ოპერაცია. სარქველი არის 15000 აშშ დოლარის ღირებულების და გამოიგზავნება ჩვენს კომპანიაში უსასყიდლოდ (ფასი მითითებული იქნება მხოლოდ საბაჟო მიზნებისთვის) და ჩვენ ასევე უსასყიდლოდ უნდა მივაწოდოთ შპს „კლინიკა X“-ს (პირდაპირ კლინიკასთან არ თანამშრომლობენ თავიანთი რეგულაციებიდან გამომდინარე, ასევე იმის გამო, რომ ჩვენი კომპანია არის ოფიციალური წარმომადგენელი საქართველოში ამ არარეზიდენტი კომპანიის). ამ ოპერაციისთვის არარეზიდენტი კომპანია გვიხდის მომსახურების თანხას 3500 აშშ დოლარს.
ჩვენი მხრიდან მომსახურების თანხას ავიღებთ შემოსავალში და დავბეგრავთ დღგ-ით. თავად საქონელს რაც შეეხება, ის არის დაუბეგრავი (გათავისუფლებულია დღგ-ისაგან როგორც იმპორტი, ასევე მიწოდება).
რამე შენიშვნა ხომ არ გექნებათ?
წარმოვადგენთ დღგ-ის გადამხდელ იურიდიულ პირს. პერიოდულად გვაქვს მარკეტინგული აქტივობები, კერძოდ: თუ კლიენტი შეიძენს საქონელს ჩვენგან, მას დაერიცხება გარკვეული ოდენობის ქულები, რომლითაც შემდგომ, თუ გარკვეული პერიოდის გათვალისწინებით გამოიყენებს, შეუძლია შეიძინოს საქონელი.
პირობითად განვიხილოთ ასეთი მაგალითი:
2024 წლის ოქტომბერში კლიენტმა შეიძინა 100 ლარის ღირებულების საქონელი, რაზეც მას დაერიცხა 10 ლარის ქულა (ჩვენ დღგ-ით დასაბეგრ ბაზაში ავსახეთ დ-ტი 1410 კ-ტი 6110 - 84.75 და კ-ტი 3330 – 15.25 ლარი, ასევე დ-ტი 1210 კ-ტი 1410 100 ლარი).
2024 წლის თებერვალში აღნიშნულმა ფიზიკურმა პირმა შეიძინა 20 ლარის საქონელი, ხოლო თანხა გადაიხადა 10 ლარი, დანარჩენი კი გაინაშთა დარიცხული ქულებით (აღნიშნული სმფ – სრულად იბეგრება დღგ-ით).
2025 წლის თებერვალში დღგ-ით დასაბეგრ ბაზაში რა უნდა აისახოს? 10 ლარის შესაბამისი 6110 ანგარიშის ბრუნვა თუ 20 ლარის შესაბამისი?
გთხოვთ განიხილოთ ეს მაგალითი (ქულებით განაშთვა) ბუღალტრული ანგარიშების მიხედვით გატარებების დონეზე.
შენიშვნა:
როგორც ჩემთვის არის ცნობილი, არსებობს გამოცემული წინასწარი გადაწყვეტილებები, რომლის მიხედვითაც დღგ-ით დასაბეგრ ბაზად განისაზღვრება გადახდილ თანხას დამატებული ქულებით შეძენილი სმფ-ის ღირებულება.
